Ψηφιακό Κράτος ή Ψηφιακό Χάος: Η Νέα Ψηφιακή Γραφειοκρατία

Η Νέα Ψηφιακή Γραφειοκρατία

Από την πανδημία και μετά το κράτος έχει προσπαθήσει να ψηφιοποιήσει σχεδόν τα πάντα. Πηγαίνουμε όμως σε ένα ψηφιακό κράτος ή δημιουργούμε ένα νέο ψηφιακό χάος. Έχει βγει το Γεμί, το My Data, η κάρτα εργασίας, τα ηλεκτρονικά τιμολόγια και πολλές ακόμα πλατφόρμες του κράτους οι οποίες προσπαθούν να ψηφιοποιήσουν τα πάντα. Δυστυχώς όμως από ότι φαίνεται στην πορεία έχουμε δημιουργήσει μία νέα ψηφιακή γραφειοκρατία. Δεν αυτοματοποιήσαμε δηλαδή τη λύση αλλά απλά ψηφιοποιήσαμε το πρόβλημα.

Το Παράδειγμα του Γεμί

Θα δούμε ορισμένα παραδείγματα με πιο πρόσφατο την απόφαση 46982 που βγήκε στις 18/6/2025 και καθορίζουν τα κριτήρια προστίμων για όσες εταιρείες δεν δημοσιεύουν στο γεμί τα απαραίτητα στοιχεία όπως ισολογισμούς, στοιχεία δημοσιότητας και οτιδήποτε άλλο. Όμως στην προσπάθεια να ψηφοποιήσουμε τα πάντα κάνουμε και τραγικά λάθη. Για παράδειγμα, στις 12 Δεκεμβρίου στάλθηκε ένα αυτοματοποιημένο μαζικό email σε όλες τις εταιρείες το Γεμί που δεν έχουν κοινοποιήσει τους ισολογισμούς και αντί να προσκαλέσουν απλά τον κόσμο να υποβάλλει ισολογισμούς όταν απαιτείται αυτό φυσικά ξεκίνησαν με απειλές ότι θα διαγραφεί η επιχείρησή σας από το Γεμί και άλλα τέτοια εν μέσω εορτών εν μέσω Χριστουγέννων εν μέσω της χειρότερης θα λέγαμε περιόδου για όλες τις επιχειρήσεις.

Ζητώντας Ανύπαρκτα Πράγματα

Ζητώντας όμως ανύπαρκτα πράγματα. Δηλαδή στάλθηκε ένα email στις 12 Δεκεμβρίου το οποίο έλεγε ότι εάν εντός 15 ημερών δεν υποβάλλεται ισολογισμοί για την εταιρεία σας τότε η εταιρεία σας θα απενεργοποιηθεί από το γεμί. Και αυτό θα ήτανε ας πούμε σωστό εάν υπήρχε μια προηγούμενη ενημέρωση και αν αυτό που ζητάγαν υπήρχε. Το κακό είναι ότι ζητήσαν ισολογισμούς από επιχειρήσεις που έχουν απλογραφικά βιβλία. Δηλαδή από επιχειρήσεις που δεν έχουν ισολογισμούς. Τους ζητήσαν να υποβάλλουν τους ισολογισμούς στο γεμί. Τι θα κάνουνε λοιπόν οι επιχειρήσεις για να μην διαγραφούν εντός 15 ημερών; Το πιο φυσιολογικό που θα κάναμε όλοι θα ήταν να πάρουμε ένα τηλέφωνο στο Γεμί και να πούμε παιδιά δεν έχουμε ισολογισμούς σε αυτή την επιχείρηση γιατί έχει απλογραφικά βιβλία και αυτό κάναν και οι περισσότεροι λογιστές.

Το Χάος

Η αναστολή όμως ως εκβιασμός, ένα κλείδωμα λειτουργίας των επιχειρήσεων στο Γεμί με τυφλές και αυτοματοποιημένες διαδικασίες, το μόνο που μπορούσε να δημιουργήσει είναι ένα χάος, ένα αλλαλούμ στο γεμί. Γιατί υπάλληλοι χωρίς ενημέρωση που δεν γνωρίζανε τίποτα, που τους παίρναμε τηλέφωνο και λέγανε δεν γνωρίζουμε θα πρέπει να μιλήσουμε με τη νομική υπηρεσία και ποια νομική υπηρεσία εν μέσω Χριστουγέννων και εντός 15 ημερών που είναι ένα χρονικό πλαίσιο ανύπαρκτο ιδίως για το δημόσιο και δεν φτάναν όλα αυτά. Φυσικά θα πρέπει να φας μέρες για να επικοινωνήσεις με το γεμί γιατί οι περισσότεροι υπάλληλοι λείπουνε σε άδειες. Είναι γιορτές, κατεβασμένα τηλέφωνα είναι κάτι πάρα πολύ γνωστό και φυσικά από την άλλη πώς να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν και οι ίδιοι υπάλληλοι του Γε για κάτι που δεν γνωρίζουν και για έναν τέτοιο όγκο πληροφορίας η οποία έπεσε ξαφνικά επάνω τους. Δηλαδή από τη μία ναι μεν δεν απαντούν στα τηλέφωνα, αλλά από την άλλη πώς να εξυπηρετήσουν ένα τέτοιο τεράστιο όγκο.

Το Σύνδρομο του My Data

Μιλάμε για ένα σύνδρομο όπως είναι αυτό του My Data, το οποίο διανύει πλέον η χώρα μας. Ένα σύστημα δηλαδή που αλλάζει κανόνες και προδιαγραφές ενώ το παιχνίδι παίζεται. Δηλαδή αλλάζουμε τις προδιαγραφές, αλλάζουμε τις απαιτήσεις, όχι από πριν κάνοντας έναν στρατηγικό σχεδιασμό και εφαρμόζοντας κάτι στην πράξη, αλλά ενώ το δίνουμε στις επιχειρήσεις να το τρέξουνε, ξαφνικά μας ήρθε σήμερα το πρωί να αλλάξουμε κάτι και το αλλάζουμε. Το My Data έχει αλλάξει 20 εκδόσεις μέσα σε τρία χρόνια. Μία τεχνική αστάθεια που εξουθενώνει και την αγορά αλλά και όλους τους επαγγελματίες. Οι προγραμματιστές τρέχουν να προλάβουν τις αλλαγές του My Data οι οποίες απλά μια μέρα γίνονται και μπορεί τα μισά συστήματα να μην μπορούν να δουλέψουνε. Προδιαγραφές ακορντεών. Δηλαδή τη μία μέρα προσθέτουμε πεδία, την άλλη μέρα τα αφαιρούμε. Με αποτέλεσμα οι προγραμματιστές, οι λογιστές, οι συμβολεογράφοι και τόσοι άλλοι επαγγελματίες να έχουν γίνει άμεστοι υπάλληλοι του κράτους. Γιατί αντί να δώσουμε λύσεις δημιουργούμε περισσότερες πλατφόρμες, δημιουργούμε περισσότερες απαιτήσεις, δημιουργούμε περισσότερες περισσότερη ψηφιακή γραφειοκρατία.

Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας

Ένα άλλο παράδειγμα είναι η ψηφιακή κάρτα εργασίας. Ένα πολύ ωραίο μέτρο στην θεωρία, το οποίο όμως πάλι εφαρμόζεται με λάθος τρόπο. Θα πω ένα απλό παράδειγμα, ότι αν ένας υπάλληλος τελειώσει τη βαρδιά του και θέλει να πάει στην τουαλέτα, απαγορεύεται. Γιατί αν τον πιάσουνε μέσα στην επιχείρηση 10 ή 15 λεπτά μετά τη βάρδιά του, τότε η επιχείρηση θα φάει πρόστιμο. Μιλάμε δηλαδή για ψηφιακά συστήματα τα οποία δεν έχουν καμία ευελιξία και έχουν σχεδιαστεί από ανθρώπους που δεν έχουν καμία μα καμία επαφή με την πραγματικότητα.

Το Ηλεκτρονικό Δελτίο Αποστολής

Ένα άλλο παράδειγμα είναι το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής. Απαιτήσεις δηλαδή που δεν έχουν πραγματική εφαρμογή γιατί δεν μπορεί ένα δέμα να το σκανάρουνε 15 διαφορετικοί άνθρωποι στην πορεία. μέχρι να φτάσει στον τελικό του προορισμό μόνο και μόνο γιατί το κράτος αδυνατεί να ελέγξει κάτι διαφορετικό. Σκανάρισμα δηλαδή στο άπειρο ηρ οι παραλήπτες σε ρόλο ελεγκτή. Γιατί πρακτικά το κράτος δεν μπορεί να ελέγξει με κάποιον άλλο τρόπο και ζητάει από τους πολίτες να γίνουν ο ελεγκτικός τους μηχανισμός. Κατηγοριοποίηση των πάντων. Θέλουν να κατηγοριοποιηθούν όλα τα προϊόντα που διακινούνται με το σύστημα TAR. Κάτι το οποίο είναι πρακτικά αδύνατο όλες οι επιχειρήσεις να κάνουνε επανακωδικοποίηση όλων των προϊόντων και ιδίως αυτό μέσα στο επόμενο εξάμηνο.

Η Μανία με τα Μητρώα

Μια άλλη μανία είναι η μανία με τα μητρώα. Κάθε μέρα ξεφυτρώνει και ένα καινούργιο μητρώο. Γράψτε την επιχείρησή σας σε αυτό το μητρώο εάν φέρνει καινούργιες συσκευασίες. Γράψτε αυτή την την εταιρεία σας σε αυτό το μητρώο. Εάν χρησιμοποιεί υπηρεσίες. Γράψτε αυτή την υπηρεσία σε αυτό το μητρώο. Μιλάμε τώρα για πάνω από 15 με 20 μητρώα, τα οποία κάθε μέρα ξεφυτρώνει και κάτι καινούργιο. Μητρώο για το καθετί, συσκευασίες, απόβλητα, παραγωγή, ενδιάμεσα στην πληροφορική. Ε, μιλάμε για ένα πλήθος μητρών τα οποία ούτε το κράτος δεν γνωρίζει ποια μητρώα έχει. Δεν υπάρχει ούτε μία λίστα με τα μητρώα. Για να φανταστείτε. Η πληροφορία ενώ είναι ψηφιακή και θα πρεπε να είναι παντού αυτή τη στιγμή βρίσκεται κατακερματισμένη. Δηλαδή αντί να ενοποιήσουμε όλα τα μητρώα να κάνουν ένα ενιαίο μητρόο και να έχεις μία επιλογή το τι ακριβώς κάνει αυτή η επιχείρηση, δημιουργούμε ψηφιακά στεγανά, συστήματα τα οποία δεν επικοινωνεί το ένα με το άλλο χωρίς να υπάρχει ουσιαστικό αποτέλεσμα και δημιουργείται απλά περισσότερο χάος και περισσότερος όγκος για τις επιχειρήσεις. Ένας λαβύρινθος δηλαδή χωρίς χάρτη. Δεκάδες ξεχωριστά μητρώα που ούτε το κράτος δεν έχει μία ενιαία λίστα αλλά φυσικά υπάρχουν πρόστιμα στα πάντα. Πρόστιμα σε σε εάν δεν γραφτείς σε κάποιο μητρό το οποίο μπορεί να μην γνωρίζεις καν ότι υπάρχει. Αντί δηλαδή να δώσουμε μία λύση δίνουμε πρόστιμα. Όπου το κράτος αδυνατεί να οργανώσει μία διαδικασία. Όπου το κράτος αδυνατεί να ενώσει τα συστήματά του. Απλά τιμωρεί.

Για περισσότερες πληροφορίες και για την προκαταβολή φόρου, το βιβλίο καπνίσματος, το κόστος συμμόρφωσης — και για τις λύσεις — απλοποίηση, ενοποίηση μητρώων, σταθερές προδιαγραφές — θέματα που καλύπτονται αναλυτικά στο επεισόδιο — δείτε το σχετικό βίντεο στο YouTube.